NT ĐỖ QUYÊN
(Canada)
ĐTM giới thiệu
Tuyển tập
“1.000 tác phẩm
trường ca Việt Nam”
–
Người sưu tầm,
biên soạn:
Nhà thơ Đỗ Quyên
LỜI DẪN CỦA
NV. TRẦN THIỆN KHANH
Trường ca là một thể loại có đóng góp đáng
kể vào sự phát triển của tư duy thơ Việt Nam hiện đại. Thế nhưng, sự quan
tâm đến nó, cả ở phương diện văn học sử lẫn lí luận thể loại lại có phần muộn
mằn, lẻ tẻ... “Vùng
trường ca” đến nay vẫn còn nhiều chỗ trống, cần có người tâm huyết lục khảo
lại, chọn tuyển công phu hơn, nhất là thể hiện được cái nhìn khái quát, công
bằng hơn nữa về diễn tiến của thể loại này.
Nhìn từ những yêu cầu, đòi hỏi như thế,
chúng tôi xin giới thiệu những nỗ lực tìm hiểu khái quát các “hiện tượng trường
ca” từng xuất hiện trong lịch sử văn học Việt Nam của tác giả Đỗ Quyên. Ở một
góc độ nào đó, có thể nói, chính anh cũng là một tác giả tiêu biểu trong việc
tìm tòi thể nghiệm cách tân trường ca ở nước ngoài (đã sáng tác 14 trường ca, 7
bài thơ dài). Cuộc lục khảo và hệ thống hóa có quy mô lớn lần đầu tiên về các hiện
tượng trường ca này có thể xem là cuộc đi khai vỡ thêm những miền đất mới
đầy hào hứng của anh, đồng thời cũng là sự trở về vùng đất quen thuộc
của người trong cuộc giàu tâm huyết. Hy vọng, sau dịp này, tác giả Đỗ Quyên sẽ
nhận được sự ủng hộ nhiệt thành hơn nữa của nhiều tác giả, độc giả (Trích).
QUAN NIỆM VỀ TÍNH TRƯỜNG CA &
VIỆC THÀNH LẬP DANH SÁCH
TÁC GIẢ TÁC PHẨM
TRƯỜNG CA VIỆT NAM
Người viết: ĐỖ QUYÊN
(Trích)
... Ở tầm tay hạn
hẹp, bằng phương pháp thống kê, chúng tôi tạm ước tính: Tất cả có lẽ là khoảng 2000 nhà thơ Việt Nam hiện đại? Tóm tắt 2 cách định
lượng: Một, ngoại suy từ một số danh sách chuẩn, hoặc tương đối chuẩn,
như: khoảng 400 nhà thơ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (trong tổng số 966 hội
viên); 785 nhà thơ tiêu biểu thế kỷ 20 (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Việt Nam cinet.gov.vn);
danh sách tác giả thơ của những trang mạng văn học quan trọng ở trong và ngoài
nước như vanvn.net, thivien.net, vanchuongviet.org, phongdiep.net,
nhavanhanoi.vn, thica.net, tienve.org, damau.org, gio-o.com, talachu.org,
newvietart.com, vi.wikipedia.org, và của một số tạp chí quan trọng ở hải
ngoại như Hợp Lưu, Văn Học, Tạp Chí Thơ, Văn, Việt... Hai, suy diễn theo
số lượng tác giả trường ca và thơ dài mà chúng tôi “có trong tay” (với các chọn
lựa khác nhau có thể vuông tròn thừa thiếu trên thực tế là 400) và theo 5 danh
sách quen thuộc (45 tác giả trong Thi nhân Việt Nam / Hoài Thanh – Hoài
Chân, 200 tác giả trong Thơ Việt Nam thế kỷ 20 / Hội Nhà văn Việt Nam,
317 tác giả thơ tình 1954-1975 miền Nam Việt Nam / gio-o.com, 100 bài thơ
Việt Nam hay nhất thế kỷ 20 / Trung tâm Văn hóa Doanh nhân, và 100 bài
thơ chọn lọc thế kỷ 20 / Gia Dũng), chúng tôi đã rút ra được “tỷ lệ vàng 1/5” cho số các thi sĩ
sáng tác theo phong cách trường ca trên tổng số các nhà thơ nói chung. Thật cân
xứng: bàn tay có 5 ngón tay thơ thì người Việt dành 1 ngón cho thơ trường ca!
Chúng ta có thể tự
hỏi: Hiện tại trên thế giới liệu có nền thơ ở một quốc gia nào khác, của một
dân tộc nào khác, có tỷ lệ các “nhà trường ca” cao như ở Việt Nam không? Đã
từng có nền văn học nào trên thế giới mà thể loại trường ca đạt tầm vóc về nghệ
thuật, tư tưởng, số lượng tác giả và nhất là tác dụng xã hội, như dòng trường
ca chiến tranh Việt Nam 1963-1975 và hậu chiến tranh 1975-1986 không?
Ngoài một số ít tác
giả là thi hữu đã cung cấp trực tiếp tác phẩm, nguồn tham chiếu chính của chúng
tôi là các trang mạng; một phần vì hiếm có cơ hội cập nhật sách báo in ấn ở
Việt Nam.
Thành thật xin lỗi về thiếu sót, nhầm lẫn chắc sẽ có ở nhiều mặt (tiêu chí
tuyển chọn, vấn đề văn
